Hoei of Huy

Hoei (Frans: Huy; Waals: Hu) is een Belgische stad en gemeente, gelegen aan de samenvloeiing van de rivieren de Maas, de Hoyoux en de Mehaigne, in het arrondissement Hoei in de provincie Luik. Hoei telt ruim 21.000 inwoners.

Kernen

[bewerken | brontekst bewerken]

Deelgemeenten

[bewerken | brontekst bewerken]


Geschiedenis

[bewerken | brontekst bewerken]

Romeinse tijd en Middeleeuwen

[bewerken | brontekst bewerken]

De eerste nederzetting op de locatie van de huidige stad Hoei ontstond rondom een Romeins castrum op de rechteroever van de Maas. Een van de eerste christelijke missionarissen in het gebied was in de 6e eeuw Domitianus van Hoei, volgens de legende bisschop van Maastricht, die in Hoei begraven is (relieken in de Onze-Lieve-Vrouwkerk). De oudste schriftelijke vermelding van Hoei dateert uit de 7e eeuw.

Gedurende de vroege middeleeuwen ontwikkelde Hoei zich tot een van de belangrijkste steden langs de Maas. Opgravingen hebben sporen aangetoond van onder andere metaalbewerking, leerlooierij, steen- en houtbewerking en wijnbereiding.

In de 10e eeuw ontwikkelde zich rondom Hoei een graafschap, dat echter al vrij snel werd opgeslokt door het prinsbisdom Luik. Hoei werd daarmee een van de 23 Goede Steden. Hoei kreeg al in 1066 stadrechten van bisschop Dietwin, die de bijdrage van de Hoeienaren wilde voor de heropbouw van de Kapittelkerk. Het is de oudst bekende keure die zelfbestuur verleent aan een stad benoorden de Alpen. Naar het einde van de eeuw predikte Peter de Kluizenaar in Hoei en overtuigde veel inwoners om deel te nemen aan de Eerste Kruistocht.

Gedurende de 13e en 14e eeuw bloeide de lakenindustrie. Midden in de stad lag op een heuvel het kasteel, dat in tijden van oorlog diende als verdedigingsbolwerk. Vanaf de 15e eeuw had de stedelijke economie sterk te lijden van de opeenvolgende oorlogen in het Maasland.

Nieuwe Tijd

[bewerken | brontekst bewerken]

Tijdens de Tachtigjarige Oorlog tussen het Spaanse Rijk en de Republiek, werd Hoei in 1595 kortstondig door de Geuzen bezet tijdens de Inname van Hoei door Charles de Héraugière, die vijf jaar eerder de list met het Turfschip van Breda uitvoerde. De bisschop deed toen een beroep op Fuentes, deze stuurde meteen La Motte met een leger dat met behulp van burgers de stad belegerde en wist te ontzetten.

Marktplein van Hoei in L'Illustration Européenne, 1872Hoei, zicht vanaf de brug (Pont du Chemin de Fer) met de vesting (Fort de Huy), twee kerken (collégiale Notre-Dame) en (Saint-Domitien) en de kerncentrale van Tihange

Van 1704 tot 1715 bezetten Staatse troepen de stad Hoei, meer bepaald het fort van de prins-bisschop. Dit kaderde in de Spaanse Successieoorlog. De Staatse gouverneur van de stad was kolonel Isaac Cronström. Cronström verbleef in zijn Gouverneurshuis. Met het Barrièretraktaat van 1715 keerde Hoei met zijn fort terug in handen van de prins-bisschop. In 1715 besloten de burgers van Hoei het kasteel, dat in de loop der eeuwen zovele belegeraars had aangetrokken, te slopen.

In 1818 echter werd in opdracht van Koning Willem I op dezelfde locatie een fort gebouwd, ook genoemd het Hollands Fort.

In de 19e eeuw profiteerde Hoei mee van de vroege industrialisatie in de omgeving van Luik. In Hoei waren onder andere tin- en papierfabrieken gevestigd. In de 20e eeuw deed de industriële teloorgang van Wallonië zich ook hier gevoelen. In 1975 werd de kerncentrale van Tihange (vlak bij Hoei) geopend, wat voor extra werkgelegenheid zorgde voor de streek. De centrale werd in 1983 en 1985 uitgebreid met een tweede en derde reactor. Alle drie kernreactoren zijn nog in gebruik.

Tegenwoordig levert het toerisme een belangrijke bijdrage aan de heropleving van de stad.

Demografische ontwikkeling

[bewerken | brontekst bewerken]

Demografische evolutie voor de fu

 

Cultureel erfgoed

[bewerken | brontekst bewerken]

 Zie lijst van beschermd erfgoed in Hoei voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De 'vier wonderen van Hoei'

[bewerken | brontekst bewerken]

  • Li Pontia: stenen brug over de Maas uit 1294, vele malen vernield en hersteld, in 1944 opnieuw verwoest en in 1956 vervangen door nieuwe brug
  • Li Tchestia: kasteel van de prins-bisschoppen van Luik. Dit kasteel is na 1717 afgebroken, later is op dezelfde plek het Hollandse Fort gebouwd
  • Li Rondia: roosvenster van de Onze-Lieve-Vrouwkerk. Het venster heeft een diameter van 6 meter (inclusief stenen omlijsting: 9 meter)
  • Li Bassinia: fontein uit de 15e eeuw, in de 18e eeuw aangepast, op de Grote Markt
    • Li Pontia
    • Li Pontia

 

    • Li Tchestia
    • Li Tchestia

 

    • Li Rondia
    • Li Rondia

 

  • Li Bassinia
  • Li Bassinia

Kerken en kloosters

[bewerken | brontekst bewerken]

  • Sint-Stefanuskerk (12e eeuw)
  • Restanten abdij van Neufmoustier (12e-18e eeuw)
  • Onze-Lieve-Vrouwkerk (14e eeuw), met belangrijke kerkschat
  • Sint-Mengolduskerk
  • Minderbroedersklooster (16e/17e eeuw)
  • Restanten van het Kruisherenklooster
  • Sint-Remigiuskerk (17e/18e eeuw?)
  • Onze-Lieve-Vrouw de la Sartekerk (17e/18e eeuw)
  • Instituut Yeunten Ling, Boeddhistisch klooster
    • Sint-Stefanuskerk
    • Sint-Stefanuskerk

 

    • Toren OLV-kerk
    • Toren OLV-kerk

 

    • Sint-Mengolduskerk
    • Sint-Mengolduskerk

 

  • Minderbroedersklooster
  • Minderbroedersklooster

Huizen en kastelen

[bewerken | brontekst bewerken]

    • Overkluisde straat
    • Overkluisde straat

 

    • Oude huizen
    • Oude huizen

 

 

 

 

Overige bezienswaardigheden

[bewerken | brontekst bewerken]

    • Maasbruggen
    • Maasbruggen

 

 

  • Kinderpretpark 'Mont Mosan', bovenaan de Muur van Hoei
  • Kerncentrale Tihange, vlak bij Hoei gelegen
    • Maasbruggen
    • Maasbruggen

 

 

 

    • Muur van Hoei
    • Muur van Hoei

 

  • Kerncentrale van Tihange
  • Kerncentrale van Tihange

Evenementen en folklore

[bewerken | brontekst bewerken]

Elke zeven jaar vindt in Hoei een heiligdomsvaart plaats, een religieuze processie die in 1656 voor het eerst plaatsvond na een ernstige droogte.

In Hoei vindt jaarlijks in april de finish plaats van de wielerklassieker de Waalse Pijl (La Flèche Wallonne). De koers voert over en eindigt op de Muur van Hoei, een zware klim van ongeveer 1 km met een gemiddeld stijgingspercentage van 10% (plaatselijk 20%).

Externe links

[bewerken | brontekst bewerken]