Anloo, pittoresk ge hucht met brink, essen, beek en een achttal hunebedden.
De bijzonder fraaie kerk heeft een kloeke Romaanse toren, een tufstenen schip, een gotisch koor. Hier, als inA
wikipedia:
Anloo (Drents: Aanloo) is een esdorp in de gemeente Aa en Hunze in de Nederlandse provincie Drenthe. Het dorp en directe omgeving telde in 2023 395 inwoners.[1]
Tot en met 1997 was Anloo een zelfstandige gemeente. Het was ook de hoofdplaats van Oostermoer, de zesde van de zes dingspelen van Drenthe.
Het dorp is gelegen ten zuiden van Zuidlaren in het Nationaal beek- en esdorpenlandschap Drentsche Aa en op de rand van de Hondsrug. Een aanzienlijk deel van het dorp maakt deel uit van het beschermd dorpsgezicht.
Geografie[bewerken | brontekst bewerken]
Anloo is een zeer goed bewaard gebleven esdorp met veel monumentale Saksische boerderijen. Het landschap rond Anloo wordt gedomineerd door essen, bossen en heidevelden (Landgoed Terborgh, Kniphorstbos) en groenlanden langs de beek, het Anlooërdiepje.
Staatsbosbeheer (SBB) heeft in Anloo een informatiecentrum in de Homanshof. Hier kan men uitgebreide informatie vinden over het nationaal beek- en esdorpenlandschap Drentsche Aa. In de bossen ligt het pinetum Ter Borgh, een coniferenpark, opgericht in 1953.
Voormalige gemeente[bewerken | brontekst bewerken]
Tot de gemeentelijke herindeling op 1 januari 1998 was Anloo de naam van een zelfstandige gemeente, waarvan het gemeentehuis zich in Annen bevond. Naast Anloo en Annen bestond de gemeente uit de dorpen: Anderen, Annerveenschekanaal, Eext, Eexterveen, Eexterveenschekanaal, Eexterzandvoort, Gasteren, Nieuw Annerveen, Oud Annerveen, Schipborg en Spijkerboor.
In 1935 stemden bij de Provinciale Statenverkiezing in Drenthe 38,79% van de kiesgerechtigden in de voormalige gemeente Anloo op de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB).[2] Dit is verhoudingsgewijs veruit het hoogste aantal in heel Nederland. Zelfs bij verkiezingen in 1937 en 1939 koos – tegen de landelijke trend in – nog bijna 30% van de inwoners van de voormalige gemeente Anloo voor deze partij. De aanhang zat aanvankelijk vooral in kleine buitendorpen als Annerveen, Eexterveen, Anderen, Anloo en Gasteren. Tijdens de oorlog werden het hoofddorp Annen en Annerveenschekanaal sterke bolwerken van de NSB.[3] In het bos bij Anloo was een onderduikershol gevestigd.
Magnuskerk[bewerken | brontekst bewerken]
Bezienswaardig is de Nederlands Hervormde Magnuskerk, een romaanse kerk die grotendeels is opgetrokken uit tufsteen met een zadeldaktoren. De huidige kerk dateert uit de 11e eeuw en is daarmee de oudste kerk van Drenthe. Een eerdere, houten, kerk is in de elfde eeuw afgebrand. Anloo was de eerste kerk in het Oostermoer. De kerken van Borger en Zuidlaren zijn dochterkerken van Anloo. De Magnuskerk was oorspronkelijk een eigenkerk van de bisschop van Utrecht die in Anloo ook een hof had.
Mede om de instandhouding van de kerk te kunnen bekostigen, wordt elk jaar rond 19 augustus, de feestdag van Sint-Magnus, een etstoeldag gehouden. Op deze dag wordt een 17e-eeuwse rechtszitting van de etstoel nagespeeld, waarbij het dorp geheel in de sfeer van die tijd gebracht wordt.
Voorzieningen[bewerken | brontekst bewerken]
In Anloo is een openbare basisschool die tevens een streekfunctie vervult voor de dorpen Gasteren en Anderen. Van het dorpshuis wordt gebruikgemaakt door de school en de plaatselijke verenigingen.
Geboren[bewerken | brontekst bewerken]
- Klaas Jan Beek (1935-2019), landbouwkundige, hoogleraar, rector ITC Enschede.
Hunebedden[bewerken | brontekst bewerken]
In de omgeving van Anloo liggen enkele hunebedden; een is pas in 1756 ontdekt.
- Hunebed D8, Kniphorstbos bij Anloo
- Hunebed D11, tussen Eext en Anloo
Oude foto's[bewerken | brontekst bewerken]
- Weg tussen Zuidlaren en Anloo, Gerardus Wieringa (ca. 1784-1817)
- Anloo, Jan Hoynck van Papendrecht, 1916
- De gemeente Anloo in 1866
----------------------------------------
Anloo
Drenthe Op de Hondsrug, ca. 12 km ten noordwesten van Assen, nr. 2 op de kaart
Als u om twaalf uur ’s middags Anloo binnenkomt kan het zijn dat de klokken van de kerk net geluid worden. Denk niet dat er een bruiloft of een begra fenis is: het zijn gewoon twee scholieren die aan het klokketouw trekken om het dorp te laten weten dat het tijd is voor het middagmaal. Voor die dienst krijgen de kinderen jaarlijks van het gemeente bestuur een beloning.
De kerk staat op een wijde brink. Zij is een van de oudste kerken van Drenthe, daterend uit het begin van de 12e eeuw. De toren is van jonger datum, het koor werd in de 14e eeuw gebouwd.
Het grootste gedeelte is opgetrokken uit tufsteen, een zachte steensoort uit het Eifelgebied. Voor de funderingen zijn grote zwerfkeien gebruikt, die in de omgeving ruimschoots voorhanden waren. De toren heeft het voor het noorden zo karakteristieke zadeldak. (De trapgevel is pas bij de restauratie in 1940 aangebracht.) Bij opgravingen zijn sporen van oudere kapellen gevonden. Binnen kan men mid deleeuwse muurschilderingen en zandstenen doods- kistdeksels uit de 12e eeuw bewonderen.
Op de wijde, met eiken beplante brink van Anloo staat een van de oudste kerken van Drenthe (12e—14e eeuw').
-------------------------------*--------------------------------
In deze kerk kwam in de Middeleeuwen het bestuur van het rechtsgebied (dingspel) Ooster- moer — waar Anloo de hoofdplaats van was — bij een. Er waren nog vijf andere rechtsgebieden in Drenthe. Elk huis moest drie keer per jaar iemand naar het ding (gerecht) afvaardigen. Elk dingspel was met vier ‘etten’ vertegenwoordigd in het cen trale rechtscollege van Drenthe, de z.g. ‘etstoel’, dat uitspraak deed in rechtsvragen en bestuurlijke kwesties behandelde.
Al vele jaren geleden is de kerkbrink met zijn directe omgeving als beschermd dorpsgezicht aan gewezen. Niet ver van de kerk staat de oudste boerderij van het dorp, de Homanshof, een rustieke oud-Drentse boerderij. Enkele jaren geleden is zij door de gemeente aangekocht en gerestaureerd. Nu is de plaatselijke vvv erin gehuisvest en beschikt het jeugdwerk er over enkele ruimten.
Anloo is een typisch esdorp. Het wordt aan drie zijden door essen omgeven (Noordes, Zuides en Molenes). Nog steeds zijn de essen in gebruik bij de oude boerderijen in de dorpskern.
In het dorp Anloo zelf zijn geen hunebedden of grafheuvels te vinden, maar wel op plaatsen die tot de gemeente Anloo behoren.
Er is veel natuurschoon te genieten. Oostelijk strekt zich de licht glooiende Hondsrug uit, met zijn heiden, zandverstuivingen, bossen en akkers.Westelijk liggen de weiden van het stroomgebied van de Drentse A. Er zijn enkele vrij toegankelijke natuurreservaten, o.a. ‘De Burgwallen’, ten noord westen van Anloo en ‘Westerholt’, ten westen van Eext. Een bezoek aan het Pinetum, aan de zuidkant van de ‘Boswachterij Anloo’ is zeer de moeite waard. Men kan er genieten van naaldbomen in allerlei vormen en kleuren.
^e^ienswaardigbederu
N.H.-Kerk. Kerkbrink. Romaanse kerk met schip uit 12e eeuw en koor uit 14e eeuw. In interieur muurschilderingen met voorstellingen uit het leven van Maria. Zandstenen doodskistdeksels uit 12e eeuw. Orgel uit 1718. Twee familiebanken met Lo- dewijk xiv-versieringen. Te bezichtigen. Boerde rijen, in de dorpskern. De oudste ligt aan de Lun- senhof 20 (thans vvv-kantoor). Voormalig Schulte- huis, Brinkstraat 5. Fraai, gepleisterd woonhuis uit 1818, met rechte topgevel. Modelboerderij ‘De Schip hor^, aan de weg Anloo-Schipborg. Gebouwd naar een ontwerp van dr. H. P. Berlage. Hunebed den, verspreid over de gemeente Anloo: in Annen a. d. weg naar Zuidlaren; in Schipborg tegenover de ingang van bovengenoemde modelboerderij van Berlage; in het Kniphorstbos aan het fietspad naar Schipborg; in het Evertsbos, aan het fietspad An loo—Eext; bij Eext op de es achter de Keukenhof; in Eext aan de stationsweg en bij de Eexter halte.
Grafheuvels, bij het bos ‘De Kniphorst’ en aan een plas onder Eext, bij het bosje ‘De Drewelik’.