Op de noordoost-punt van Vlieland nr. 36 op de kaart
Oost-Vlieland is tegenwoordig het enige dorp van Vlieland. Enkele eeuwen geleden was er ook nog het veel welvarender West-Vlieland, dat in de 16e
eeuw alleen al 70 commandeurs ter walvisvaart telde. Deze plaats had enorm van stuivend duinzand en de woeste aanvallen van de zee te lijden. In 1727 werd het bij een stormvloed uiteindelijk geheel door de zee verzwolgen, tegelijk met een groot deel van het eiland.
In oorsprong stamt het dorp Oost-Vlieland van vóór de 12e eeuw. Het bestond toen waarschijnlijk uit drie evenwijdig aan elkaar lopende straten. In 1575 werd het op last van de gouverneur in Spaanse dienst, de Portugees Caspar di Robles, in brand ge stoken en verwoest, omdat de bewoners de dijken slecht onderhielden. Bij het herstel concentreerde de bebouwing zich rond de huidige Dorpsstraat. Pas in de jaren vijftig van onze eeuw begon men buiten deze kern te bouwen. Na de enorme toename van het toerisme is in 1963 ter ontlasting van de Dorps straat parallel hieraan de Willem de Vlaminghweg aangelegd.
Toen in 1974/1975 in de Dorpsstraat riolering moest worden aangebracht, heeft men de mogelijk heid aangegrepen om de straat enigszins in zijn oude staat terug te brengen. De trottoirtegels werden ver vangen door de oorspronkelijke bestrating, antieke straatlantaarns kwamen terug en een aantal huizen werd gerestaureerd. Inmiddels prijkt een veertigtal panden op de monumentenlijst.
Een bezoek aan het eiland is niet alleen vanwege de beschermde monumenten in het dorp de moeite waard. Men heeft er volop gelegenheid tot wande len en fietsen in een weldadige rust: alleen de eilan ders zelf mogen er een auto hebben. In verband met militaire oefeningen mag de Vliehors, het westelijk deel van het eiland, alleen in de weekeinden worden bezocht.
bezienswaardigheden^
N.H.-Kerk, Kerkplein 7. Oorspronkelijk eenbeukige zaalkerk van gele steentjes uit 1605, in 1647 van twee dwarspanden voorzien. Belangwekkend inte rieur, met o.a. als grafzerken gebruikte walviskaken, 17e-eeuws meubilair en 5 koperen kaarsenkronen, waarvan één geschonken door admiraal De Ruyter.
Te bezichtigen van 1 juni tot 1 september op woens dag van 10.00—11.00 uur. Armhuis, Kerkstraat 6.
Langgerekt, 17e-eeuws pand; in 1949 fraai geres taureerd. Niet te bezichtigen. Tromp’s HUJIS, Dorps straat 99. Oorspronkelijk werfkantoor van de Admi raliteit, maar in de 18e en 19e eeuw nogal gewijzigd.
Nu museum met stijlkamers, schilderijencollectie en grote verzameling Vlielander oudheden. Van 1 mei tot 1 september op werkdagen geopend. Natuurhis torisch Museum, Dorpsstraat 152. Collectie vogels, planten en zoogdieren van Vlieland, op aantrekke lijke wijze tentoongesteld. Van 15 mei tot 15 sep tember op werkdagen geopend. Vuurtoren, op het Vuurboetsduin (41 m). Gietijzeren, ca. 10 m hoge vuurtoren uit 1909. Fraai uitzicht vanaf het hoge vuurtorenduin.