Groningen Aan de Waddenkust, ca. 20 km ten noorden van Groningen, nr. 3 op de kaart
Dicht bij de Waddenkust, enkele km ten zuiden van het befaamde wadloopcentrum Pieterburen, ligt het duizend jaar oude dorp Eenrum. De toren van de kerk, die midden op de wierde staat, tekent zich reeds van verre tegen de hemel af. Aan het rustieke haventje liggen de oude dorpshuizen stil te dromen van de tijd dat Eenrum nog een van de belangrijk ste dorpen van het halfambt Hunsingo was.
De wierde of terp van Eenrum zou nog van vóór de Romeinse tijd dateren, maar van het dorp is pas sprake op een lijst uit ca. 1000 van een Duits klooster waaraan men schatting moest betalen.
Deze noordelijke streken behoorden toen immers tot het bisdom Munster. Vermoedelijk verving men
in ca. 1250 het oorspronkelijke, houten kerkje door een deels tufstenen, deels van kloostermoppen op getrokken kerkgebouw. De 47 m hoge toren werd in de 17e eeuw aangebouwd. De Renaissancetoren en de romaans-gotische kerk harmoniëren wonder wel met elkaar. Na de Franse tijd werd het meubi lair van de kerk geheel vernieuwd. Op de fraaie, eikehouten herenbank en het orgel prijkt het wapen van de initiatiefnemer van deze vervanging, jonker Gosen Geurt Alberda, Heer van Dijksterhuis.
Het stratenplan op de wierde is nog volkomen authentiek, met een straat rondom de kerk, een rondweg aan de voet van de wierde en verbin- dingsstraatjes tussen de twee ringvormige straten.
Dat het in vroeger tijden noodzakelijk was op een wierde te wonen of te kunnen vluchten, bewijzen de talloze kolken en wielen in de omgeving. Dit zijn overblijfselen van dijkdoorbraken. Berucht was de Kerstvloed van 1717, waarbij in Eenrum 126 mensen en veel vee verdronken. In heel Hunsingo moeten er toen een kleine tweeduizend mensen omgekomen zijn.
Al slenterend door het dorp met zijn eenvou dige, maar mooie huizen en maar liefst drie fraaie dorpspompen, komt de wandelaar als vanzelf bij hotel Tivoli terecht. En wie dan toe is aan een ouderwets kruidenbittertje, moet beslist even naar
-------------------------------*--------------------------------
binnen gaan en een ‘sterretje’ nemen, een naar grootmoeders geheim recept vervaardigd en naar anijs smakend drankje.
^e^ienswaardi^ederu
N.H.-Kerk, Kerkstraat. Eenbeukig, romaans-go- tisch kerkgebouw met koepelgewelven, uit ca. 1250; de toren, met achtkantige bovenbouw, da teert uit 1646—1652; aan de noordkant een hagio- scoop. Eikehouten meubilair en orgel uit ca. 1815; romaans, zandstenen doopvont uit het begin van de 13e eeuw. In de torenruimte enkele grafmonu menten, waaronder een koperen plaat uit 1506. Na overleg te bezichtigen. Monumentale panden, aan Ha venstraat, Hoogstraat, Kerkbuurt, Hereweg en Eenrumerstreek. Oude boerderijen en woonhuizen uit 17e, 18e en 19e eeuw. Molen ‘De Lelie’, Molen straat 3. Achtkante stellingmolen uit 1862. Na overleg te bezichtigen. Arboretum Eenrum, Hereweg
18. Ruim 2 ha grote bomentuin met meer dan 1000 in- en uitheemse soorten. Dorpspompen, in Hoog straat, Kerkbuurt en Oude Schoolgang.
Het ‘zoepmbrijklokje’ In vroeger eeuwen hing er boven in de kerktoren van Eenrum een klein klokje of bengeltje. Dit werd ’s och tends om 8 uur, 's middags om 12 uur en ’s avonds om 6 uur geluid ten teken dat het etenstijd was. De buiten het dorp werkende landarbeiders wisten dan dat ze konden gaan schaften of naar huis gaan. Omdat er tij dens de zes werkdagen ’s middags altijd ‘zoepmbrij’ (= karnemelkse pap) werd gegeten en bij de boeren ’s avonds ook nog eens als tweede schotel, heette het klokje in de volksmond ‘zoepmbrijklokje’. Het is lang buiten gebruik geweest, maar door de hernieuwde belangstel ling voor oude gebruiken is het klokje enige jaren terug weer in ere hersteld en klinkt zijn helder geluid weer over het dorp.
Lopend langs lage huisjes bereikt men de kerk van Eenrum, met zijn achtkantige torenbekroning.