Het Broek
Noord-Brabant Aan het Eindhovens Kanaal, ca. 7 km ten oosten van Eindhoven, nr. 3 op de kaart
Het Broek bereikt men het eenvoudigst vanuit Mierlo. Het ligt ruim een kilometer ten noord westen van deze plaats, juist aan de andere kant van het Eindhovens Kanaal. Het landschap is er vriendelijk van karakter, met hoog opgaande boompartijen en een welige ondergroei langs het beekachtig aandoende kanaal. Mooie langgevel- boerderijen liggen hier langs de Broekstraat, maar ook, net als vroeger, gegroepeerd om de driehoe kige ‘plaatse’.
Uit een uit 1832 daterende kaart blijkt dat er de afgelopen anderhalve eeuw in Het Broek nauwe lijks iets is veranderd. Bovendien is het vrij zeker dat de kaart van 1832 een beeld van belangrijk oudere datum weergeeft.
Dat de nederzetting waarschijnlijk uit de Vroege Middeleeuwen dateert, valt af te leiden uit de dikte van de laag zwarte grond (ca. 1 m) die de akkers bedekt. Deze is ontstaan door plaggenbemesting vanuit de potstallen. In de boerenbedrijfjes op deze zandgronden was het vee vooral van belang als le verancier van mest. De stal bestond uit een in de grond uitgegraven kuil. Over de mest van de koeien en schapen spreidde de boer periodiek een laag heideplaggen en strohaksel uit, totdat het veen ongeveer gelijk stond met de deel. Dan werd de stal uitgemest, waarna de cyclus opnieuw begon.
Met de mest hield de boer zijn akkers vruchtbaar.
Door deze werkwijze werd de bodem met een ge middelde van 1 cm per decennium opgehoogd.
Nederzettingen zoals Het Broek waren vroeger op de Brabantse zandgronden talrijk, maar de meeste zijn nu verdwenen. Aanvankelijk werden de uit eikenmengbos ontgonnen akkers als wisselland gebruikt. Later veranderden ze in permanente roggeakkers. In verband met het ploegen werden de akkers vanaf een in gelijke stukken verdeeld weggedeelte in lange, smalle percelen verkaveld.
De boerderijen lagen aan de driehoekige plaatse met waterkuil, waar men ’s ochtends het vee verza melde, dat vervolgens naar de graasgronden werd gedreven.
Langs de Stepekolk ligt een oude eikenaanplant en ten oosten hiervan bevindt zich het Oude Veen.
Dit is een prachtig stukje bos, dat door vochtige hooilandjes van het Eindhovens Kanaal gescheiden is. Els, es en hazelaar schieten hier hoog op, terwijl de bodem met een rijke kruidenlaag is bedekt.
"Bezienswaardigheden^
Monumentale boerderijen, aan de Broekstraat. Diverse fraaie hoeven, hoofdzakelijk van het langgeveltype.
