BestandGewijzigd
PDF-bestand meidoorn maasheggenroute.pdf
feb. 21, 2022 by Marijke
De Maasheggen in Noord-Brabant Jtet verhaal van de
legendarische meidoorn
De Maasheggen dankt zijn naam aan de ineengevlochten meidoornstruiken
tussen de landbouwpercelen. Een eeuwenoud landschap waarin zeldzame
planten- en diersoorten voorkomen. En in de lente staan de meidoorns in bloei!
TEKST MONIQUE VAN KLAVEREN FOTO'S EDWIN GIESBERS ROUTE-IDEE HARRY BENSCHOP
draad (en weer later het schrikdraad) werd uitgevonden,
betekende dat voor de heggen de ondergang.
De boeren vonden al die heggen ineens maar lastig.
Je kon niet lekker met je trekker in ￩￩n keer het veld
maaien, maar moest alsmaar slalommen. Bovendien,
zonder de heggen had je gelijk een paar meter
meer land om gras te laten groeien. Kortom, om
economische redenen ruimden veel meidoornhagen
het veld.
Eenstijlig en tweestijlig
Er begon een nieuwe strijd, van de natuurbeheerders,
die de heggen wilden behouden, tegen de
boeren. En wat niemand ooit verwachtte, lukte
wonderwel. Staatsbosbeheerder Frank van
Kalleveen: "We wisten de boeren de afgelopen jaren
ervan te overtuigen dat de heggen van grote waarde
zijn voor het landschap. Cultuurhistorisch, maar
ook vanwege de vogels en insecten die de meidoorns
aantrekken. Vogels gebruiken de heggen namelijk
als broed- en schuilplaats. Heggenmussen bijvoorbeeld,
grasmussen, tuinfluiters, ringmussen, holenduiven,
braamsluipers, geelgors, fitis, tjiftjaf en een
enkele steenuil. Tegenwoordig halen veel boeren ze
daarom niet meer weg."
Sterker nog, jaarlijks wordt het Nederlands kampioenschap
Maasheggenvlechten georganiseerd.
Daar doen lokale, maar ook teams uit Frankrijk
en Schotland aan mee. Er komen zo'n tienduizend
bezoekers op af! Van Kalleveen: "Maar de grootste >
Als de meidoorn in de lente begint te bloeien, is zijn
schoonheid adembenemend. Letterlijk! Een zoet
bedwelmend parfum stijgt op uit de bloesem en
vult de lucht. De meidoornheggen zijn karakteristiek
voor de Maasheggen, ze verdelen het landschap
in een groot aantal kleine percelen. De heggen worden
gemaakt door de meidoornstruiken half door te
zagen en naar de zijkant te leiden, zodat de struiken
in elkaar groeien. Daar waar gezaagd is, groeien
weer nieuwe takken, zodat er een dichte heg
ontstaat. Doordat de heggen zo dicht in elkaar
gevlochten zijn, vormen ze een ondoordringbare
afscheiding. Ze dienen vooral als perceelscheiding
en veekering en door zijn doorns zijn de heggen
redelijk beschermd tegen de vraat van grote grazers.
Diezelfde heggen hielpen de Kelten ooit om de
Romeinen buiten te houden. In zijn beroemde boek
DeBello Gallico schreef de Romeinse generaal Julius
Caesar over de manier waarop de Brabantse boeren
hun landbouwgronden afbakenden met meidoornheggen
die een muur vormden waar hij met zijn
leger amper doorheen kwam. Toen later het prikkel-
Beethovens Vijfde
De geelgors fluit een deuntje dat verdacht veel lijkt op de Vijfde Symfonie van
Beethoven. Staatsbosbeheerder Frank van Kalleveen: "Ik verzin er altijd bij dat
Beethoven verdrietig was en de natuur inging voor inspiratie. En toen hij de
geelgors hoorde, dacht hij vast: dit is het!"
16 roots MEI
DEROOTS-WANDELING
Meidoornlandschap Oeffelter Meent
Knobbelzwaan op de Maas
De wandeling kronkelt langs moeras,
meidoornheggen en vijvers met vogels
Meidoornheg uit de Vlechtwedstrijd 2012
Ulechtkunst
Om een meidoorn te
kunnen vlechten, kap je
95 procent van de stam
door. Dat laatste stukje is
genoeg om de sapstroom
intact te houden. Dankzij
het internationale Kampioenschap
Maasheggenvlechten,
kom je hier drie
soorten vlechtwerk tegen:
de Brabantse, de Schotse
en de Franse soort.
> winst is natuurlijk dat de boeren trots zijn geworden
op hun eigen gebied en nu zien hoe mooi het hier is."
Eind april begint eerst de tweestijlige meidoorn te
bloeien, een paar weken later volgt de eenstijlige.
Het verschil is, de benaming zegt het al, dat de
eenstijlige slechts ￩￩n stempelstokje heeft en de
tweestijlige twee. Bovendien kun je het aan het blad
zien: de blaadjes van de eenstijlige zijn diep
ingesneden, die van de tweestijlige zijn wat ronder
en donkerder. Bijzonder is dat je ook meidoorns kunt
tegenkomen die zowel eenstijlige als tweestijlige
bloemetjes hebben, want hij kruist makkelijk.
Het vervuilde stroompje is weer schoon
Onze Roots-wandeling loopt voor een groot gedeelte
tussen de bloeiende meidoorns door. Je mag zelfs
over de weides en tussen de heggen door slalommen.
Dat maakt de tocht bijzonder aantrekkelijk.
Afwisselend qua landschap is deze wandeling eveneens:
hij kronkelt via kleine paadjes langs beken,
een begroeide oude spoordijk, een moerasgebied, een
vijver met vogels, dijken, de meidoornheggen, de
Maas en eeuwenoude rivierduinen met grazende
paarden. Het begin is meteen onverwacht leuk: je
wandelt al na 100 meter over een paadje langs het
stroompje met de naam Oeffeltsche Raam. Deze
beek is in totaal 17,5 kilometer lang. Hij ontspringt
in de Overloonsche Duinen en mondt uit in de
Maas. Op driekwart van de tocht ga je met een
bruggetje over die monding heen. Heel soms kun je
hier een bever spotten. Tot 1985 was het Oeffeltsche
Raam sterk vervuild. Marius Grutters, die een boek
over deze omgeving schreef: "In mijn jeugd zag je
weieens wit schuim. Dan had de melkfabriek geloosd.
Of er dreef een dooie kip rond." Nu zitten er
waterjuffers, snoeken, stekelbaarsjes, paling, eenden
en waterhoentjes.
Bij de oude spoordijk verlaat je de beek. Routemaker
Harry Benschop heeft de geschiedenis van het spoor
uitgezocht: "Hier liep het Duits Lijntje. Van 1873 tot
1973 reden er treinen op dit traject en het idee was
dat je van Londen naar Moskou kon reizen. In
Duitsland heet het Duits Lijntje overigens De
Boxteler Bahn." Nu is de rails weggehaald en heeft
de natuur de spoordijk overgenomen.
Net als het Oeffeltsche Raam is ook De Vilt hersteld.
Dat het dertienduizend jaar geleden een oude
arm van de Maas was, zie je aan het iets golvende
terrein naast de boerderij aan de Hoog Werveld. De
Vilt is nu een moerasgebied met een grote vijver en >
DEROOTS-WANDELING
Zonsopkomst in Oeffelter Meent
> een randje loofbos. In het bos zijn een paar dassenburchten
verstopt. De combinatie plas-dras-bos en
grote vijver trekt ook veel vogels aan. Zwaluwen
maken duikvluchten boven het moeras en lange tijd
heeft er een ibis rondgescharreld. In het loof nestelt
volgens boswachter Van Kalleveen elk jaar een wielewaal.
De route loopt bij de grote vijver door een
randje brandnetels. Dat komt doordat er veel populieren
staan die hun bladeren laten vallen waardoor
er stikstof in de grond komt.
Echte koekoeksbloem bij De Grote Vilt Het oudste natuurreservaat
Na de Vilt, de meidoorns en een mooi stuk langs
de oever van de Maas, passeer je een ander interessant
gebied: de Oeffelter Meent, het oudste natuurreservaat
van Nederland. Het is circa tienduizend
jaar geleden gevormd door rivierduinen. Daarom
glooit het weer een beetje. Maar opeens ruikt het
wel anders. De zoete geur heeft plaatsgemaakt
voor iets kruidigs. De wilde tijm bloeit er paarsblauw.
Krijgt het meidoornparfum concurrentie?
Meer weten?
Het boek Maasheggen, parel van mens en natuur door Marius
Grutters, biedt veel informatie. Bestellen kan via www.maasheggen.
eu, of mail naar
Prijs € 19,95 (incl. verzendkosten € 23,45).
Kijk voor deze en meer wandelroutes op
www. roots magazi http://ne.nl .
cvernachten op grauwe 3lof voor 105,-
Dicht bij de Maasheggenroute, op
het erf van de 176 eeuwse krukboerderij
in Oeffeit, staat een
Vlaamse schuur die onderdak biedt
aan twee tot vier personen. Een
knusse en luxe slaapplaats voorzien
van veel authentieke elementen.
Onder het afdak kun je buiten bij
de houtkachel zitten en als je een
ommetje maakt over het erf, heb je
een schitterend landelijk uitzicht.
Prijs
Roots-lezers betalen € 105,-
per kamer per nacht op basis van
2 personen.
Inclusief
- 1 overnachting voor 2 personen.
- Ontbijtmand voor 2 personen.
- Welkom met koffie/thee en vlaai.
- Gratis wifi.
- Welkomstpresentje.
Periode
Dit arrangement is geldig t/m
september 2013.
Meer info en reserveren
Kijk voor meer informatie over deze
aanbieding op http://www.grauwehof.nl .
Reserveren kan telefonisch via
0485-362236
of 06-36144987
of mail naar
o.v.v. Roots-lezersaanbieding.
2 0 roots MEI
kerkenpaadje 't Veerhuis
f
'tSmulhuuske. Gennep
routeverkorting
ouas^in^
Portaal De Vilt
WWWTOOtS M AG. N L 21
<ftoots -route
Wandelen in Maasheggen (11 of 18 km)
' EUﾻ
Q /
G T Oeffeit ^ * O
B&B Grauwe Hof t
- - . • • • ; •• **
- Start- eindpunt:
't Smulhuukske, Dorpsstraat 4a, Oeffeit
- Afstand: korte route:
11 km, lange route: 18 km
LEGENDA
— — wandelroute
- • • • routeverkorting
routepunt
Q parkeerplaats
(5) caf￩/restaurant
Q bushalte
Q overnachtingsplek
o 250 500 m
kaartgegevens: Basisregistratie topografie,
Kadaster 2012
Roots biedt deze wandeling ook digitaal aan.
Via http://www.rootsmagazine.nl kun je de routes als
gps-bestand downloaden op je pna (zoals Tom-
Tom en Garmin). Of scan met je smartphone de
QR-code, download de route en je kunt op pad.
Via http://www.rootsmagazine.nl kun je ook zelf
doorgeven of er in een route iets is veranderd.
r t
1Steek de drukke weg over en ga LA (ventweg). Paadje RA,
Houwsestraat. Ga LA Scharmolen en passeer het beekje
Oeffeltse Raam. Op het dijkje (Duits Lijntje) bij de Loswal RA
(onverhard pad).
2Na het ijzeren poortje scherp LA (asfaltweg). Sla RA (Hoog
Werveld) de doodlopende weg in en buig rechts af bij de
vijver. Bij de kruising RA (overhard) langs houten slagboom.
Negeer de zijweg van links en ga RD.Aan het einde van het pad
bij de picknickbanken ga je LA, Haart.
3Na het stenen bruggetje over de beek ga je RA door het
houten hekje. Let op: verderop loopje een stuk tussen
brandnetels door. Bij fietsknooppunt 21 RD. Op de kruising (bij
een boerderij) sla je LA het onverharde kerken paadje in. Aan het
einde RA (asfaltweg). Bij de T-splitsing RA, Hoog Werveld
(wordt later Hazewinkel).
4Bij de grote weg LA over het fietspad. Ter hoogte van het
open huisje en de parkeerplaats oversteken. Vanaf Portaal
De Vilt volg je de blauwe pijltjes van het Laarzen pad dwars door
de weilanden tot de brug over de Maas. Ga onder de brug door
en volg het pad naar restaurant 't Veerhuis.
5Voor de korte wandeling: achter 't Veerhuis de Veerweg
nemen, bij de doorgaande weg iets doorlopen en dan eerste
weggetje scherp LA. Ga omhoog naar het dijkje van het Duits
Lijntje. Bovenaan RA en de dijk volgen. Bij kruising RA (Hoogeind)
en bij de doorgaande weg LA. Passeer de stoplichten en je
bent terug bij 't Smulhuukske.
Voor de lange wandeling: met je rug naar 't Veerhuis LA langs
de Maas. Als de weg naar links afbuigt, ga je RD en klim je over
een ijzeren hek meteen overstapje. Volg het graspaadje langs
de Maas (oudjaagpad).
6Na het bruggetje schuin links naar beneden tussen twee
meidoorns door. Let op: iets voor het hek met het infopaneel
klim je rechts met een overstapje over het prikkeldraad
en loopje langs een beekje. Blijf het beekje volgen (twee keer een
overstapje). Aan het einde LA het karrenspoor op. Buig met het
pad mee naar links. Neem het eerste graspad RA richting de dijk
(tussen prikkeldraad door).
7Bij de weg LA. Ga bij de T-splitsing LA (aan het einde van
de Rijtjes). Loop de dijk op en ga bovenaan RA. Bij de stenen
paal LA de trap af. Steek de klinkerweg over, passeer de brug en
ga na een paar meter LA (half verharde weg).
8Na de beek RA langs het ijzeren hek met overstapje. Volg
vanaf hier de geel-oranje-markering door de weides. Ga na
de weides bij de halfverharde weg RA. Bij de eerste weg LA (ook
halfverhard).
9Op de dijk RD en net na het bord Oeffeit RA het kerkenpaadje
in. Voor het hek ga je LA het paadje in richting de
kerk. Aan het einde LA en even later RA langs het kerkhof. Aan
het einde bij de straat LA voor de kerk langs. Net voor de school
neem je het voetpad LA. Na het bruggetje gaat het fietspad links
en neem je RA het graspaadje zodat je de beek kunt volgen. RA
het bruggetje over en meteen LA achter de kinderboerderij
langs. Aan het einde bij de straat LA. Bij de T-splitsing LA. Op
het hoekje zie je 't Smulhuukske.
LA=Linksaf, RA=Rechtsaf, RD=Rechtdoor, PS=Paddenstoel
Bereikbaarheid
Bus: vanaf station Boxmeer neem je bus 93
richting Cuijk. Uitstappen bij halte Kwekerij
in Oeffelt. Loop richting de verkeerslichten,
ga LA en dan zie je 't Smulhuukske.
Auto: neem op de A73 afslag 5 (Gennep)
en volg de N264 tot 't Smulhuukske
(Dorpsstraat 4 in Oeffelt). Je kunt naast de
cafetaria parkeren.
Horeca
Bij de start: 's Morgens is er helaas geen
horeca open in Oeffelt, maar na afloop van de
wandeling kun je wel wat simpels nuttigen bij
'tSmulhuukske (open di-vr vanaf 16.00 uur en
in het weekend vanaf 15.00 uur) of dineren bij
Bloemers (open vanaf 17.30 uur, behalve op
wo en do).
Onderweg: na circa 10 km heb je 't Veerhuis.
Open: 1 oktober tot 30 april op wo-zo
vanaf 11.00 uur, 's zomers dagelijks geopend.
In Boxmeer zijn diverse eetcaf￩s.
Honden: toegestaan, mits aangelijnd.
Bijzonderheden: de route leidt regelmatig
door ruig terrein met hoog gras en brandnetels,
draag dus een lange broek.