Alkmaarder- en Uitgeestermeer Tussen IJ&Z
Pontjesroute
De Pontjesroute is een aantrekkelijke fietsroute rondom het Alkmaarder- en Uitgeestermeer, waarin vijf pontjes zijn opgenomen.
| Lengte | 44 km |
| Typering | recreatief |
| Recreatieschap | Alkmaarder- en Uitgeestermeer |
U kunt de route fietsen aan de hand van het Fietsknooppuntennetwerk van Laag-Holland.
Tijdens uw fietstocht rondom het Alkmaarder- en Uitgeestermeer fietst u langs het opzwepende water van dit grote meer en over de ringdijken van diepe droogmakerijen. U ziet strakke patroon van sloten, wegen en vaarten. In de waterrijke polders laten de vele weidevogels zich luidkeels horen. Bij twee pontjes van de vijf pontjes moet u zelf overvaren door het draaien aan een lier.
Natuur
De regio van het Alkmaarder- en Uitgeestermeer is een typisch veenweidegebied. U kunt vele kwetsbare plantensoorten aantreffen in het gebied, zoals orchideeën en zonnedauw. Ten noorden van het dorpje De Woude aan de rand van het eiland is nog een klein stukje oerbos. In dit moerasbos staan berken. Dit duidt erop dat er zout aanwezig is. Dit komt uit de tijd dat het meer nog in verbinding stond met de zee. Ook staan er lijsterbessen, grauwe wilgen en enig kraaiheide.Er zijn minstens 21 vissoorten aangetroffen. Vooral brasem, paling, blankvoorn en snoekbaars komen veelvuldig voor. Veel weidevogels zoals bijvoorbeeld de grutto, tureluur, kemphaan en kievit. Verder zijn er vele riet- en watervogels zoals smienten, roerdompen, blauwborstjes, baardmannetjes.
Historie
U komt langs de achtkantige watermolen De Woudaap. Deze werd gebouwd in 1651. De binnenkruier is nog steeds in gebruik. De Markervaart werd in 1630 gegraven als afwateringskanaal van de Schermer. Tijdens de route komt u langs het Scoutingscentrum De Stierop. Hier heeft u een mooi uitzicht op Markenbinnen en het gelijknamige fort, dat onderdeel uitmaakt van de Stelling van Amsterdam.
In de 16e en 17e eeuw werden vrijwel alle meren in en rondom het Alkmaardermeergebied drooggemalen. Omstreeks 1630 werden de Markervaart en de Nauernasche Vaart naar het IJ afgegraven voor ontwatering van de droogmakerijen. Ook voor het Alkmaarder- en Uitgeestermeer, in de Middeleeuwen nog Lange Meer genoemd, bestonden inpolderingsplannen. Door de dalende grond- en landbouwprijzen zijn die nooit uitgevoerd.
Nadat in de Schermerboezem een hoger waterpeil was gerealiseerd in de 17 eeuw, werd het noodzakelijk om de polders rondom het Alkmaardermeer te bedijken. Nadien zijn naast de voltooiing van het Noordhollandsch kanaal (in 1824) betrekkelijk weinig veranderingen in het landschap aangebracht. De veen- en klei-op-veengebieden waren inmiddels volledig als grasland in gebruik.
Cultuur
Dorpen, molens, forten. Onderweg maken verder de hoogteverschillen tussen water en land duidelijk hoe belangrijk dijken, molens en gemalen zijn. Wie even op adem wil komen, kan pauzeren in de historische dorpskernen langs de route, zoals die van Uitgeest en De Rijp.
Routebeschrijving
De Pontjesroute begint en eindigt in Castricum bij het NS-station. Daarvoor volgt u vanaf station Castricum de knooppunten 22-21-20-24-84-87-pontveer-88-89-pontveer-59-pontveer-60-61-62-58-57-56-pontveer-55-54-19-18-17-21-22 en bord station.
U kunt natuurlijk ook op een andere plek starten.
Voor informatie over vaartijden van de pontveren zie www.voetveren.nl.
Alternatieven:
Pontje Molletjesveer 87-90-91-88
Pontje Oostknollendam blijft 59-60 zonder pontveer
Pontje Spijkerboor 59-57.