Utrecht
Aan de Angstel, ca. 17 km ten zuidoosten van Amsterdam, nr. 13 op de kaart
Het pittoreske Loenersloot ligt aan de Angstel, een oude arm van de Vecht. Het dorpje heeft een ge heel eigen karakter, doordat er in oorsprong voor een echt centrum nauwelijks ruimte aanwezig was.
Alleen aan de zuidkant, bij de Slotlaan, is sprake van een kleine kern. Hier vindt men nog een oude herberg, met in de onmiddellijke omgeving een aantal monumentale boerderijen. Interessant zijn de boerderijen Slotlaan 3, met als ankerdate'ring 1594, en Rijksstraatweg nrs. 40 t/m 44. Verder strekt de bebouwing zich wat de woonhuizen betreft langs de oostelijke oever van de Angstel uit. Tegenover de Slotlaan ligt de ophaalbrug van het kasteel Loenersloot. Met zijn omgrachting en bos- en park- aanleg beheerst het slot over een aanzienlijke af stand de westoever van het riviertje de Angstel.
In eerste aanleg dateert het slot uit de 13e eeuw.
Uit die tijd stamt ook de zware, ronde donjon, die het gehele kasteelcomplex domineert. In 1258 ont ving Dirck Splinter het als erfelijk leen van de graaf van Gelre. Een nazaat van hem was berucht om zijn roofridderpraktijken. De bisschop van Utrecht maakte hier een eind aan door het huis in 1378 te belegeren. Na 18 dagen moest Splinter zich over geven.
Het kasteel in zijn huidige vorm is vooral het werk van Hendrik Willem van Hoorn. Deze kocht het slot in 1767 van het geslacht Van Doornick.
Op rigoureuze wijze sloeg hij aan het verbouwen, waarbij hij trachtte het middeleeuwse karakter van het complex teniet te doen in een poging het geheel om te zetten in een 18e-eeuws landhuis. Hij bracht de 15e-eeuwse huizen onder één dak samen en liet de oude verdedigingswerken slopen. Het vroegere binnenplein werd gedeeltelijk als hal bij het huis ge trokken en het poortgebouw afgebroken. De gracht van de voorburcht werd aan drie zijden gedempt en de kantelen van de donjon maakten plaats voor een balustrade. Later moest deze balustrade weer wijken voor fantasiekantelen. Gelukkig was toen het geld van Hendrik van Hoorn op, zodat de 24 m hoge donjon, met zijn meer dan 2 m dikke muren, tenminste verder gespaard bleef. Van Hoorn ging failliet, waarna mr. Strick van Lanschoten middels een openbare verkoping de nieuwe eigenaar werd.
Deze zag zich genoodzaakt enkele in gang gezette verbouwingen te laten voltooien. Door huwelijk is het kasteel ten slotte in het bezit gekomen van de familie Martini Buys, die het nog steeds bewoont.
Voorbij het kasteel Loenersloot liggen aan de westzijde van de Angstel de hoeve Slotwijk en het huis Donkervliet. Een tweede ophaalbrug over de Angstel leidt hier naar het buitengoed Valken heining. In een hoek van de tuin van dit buiten staat een rijk geornamenteerde theekoepel, door een sloot en de weg van de Angstel gescheiden.
Deze oudst bewaarde koepel van de Vechtstreek is kort geleden geheel gerestaureerd. Men vermoedt dat hij aan het begin van de 18e eeuw werd ge bouwd door Daniël Marot, de Franse architect die in dienst was van Willem ni en de Friese stadhouders, en ook de Trèveszaal van het Haagse Binnen hof heeft ontworpen.
Loenersloot staat via waterwegen in verbinding met de Vechtplassen: Vinkeveense Plassen, Loos- drechtse Plassen, Loenderveense Plas, Wijde Blik en Kortenhoefse Plassen. Voor de natuurliefhebber is er in dit waterrijke gebied veel te genieten. Op de Kortenhoefse Plassen, met zijn legakkers en welig met waterlelie en gele plomp begroeide veengaten, broeden watervogels. Het vogelreservaat Botshol, eveneens een oud verveningsgebied, staat niet in bevaarbare verbinding met andere wateren. Hier heeft men alleen toegang buiten de broedtijd en dan nog uitsluitend in een ter plaatse gehuurd roei bootje.
T^enswaardigbedeiLj
Kasteel Loenersloot, Rijksstraatweg 211. Oorspronke lijk 13e-eeuwse ridderhofstad, die in de 18e eeuw werd verbouwd. Van het middeleeuwse complex resteren alleen nog de zware donjon en delen van de oostelijke en zuidelijke muren. Niet te bezichti gen. Molen, Angstelkade 12. Wipwatermolen, werk zaam als hulpgemaal. Niet te bezichtigen. Monumen tale panden. Enkele aardige boerderijen en 18e- eeuws rechthuis, Rijksstraatweg 214.
- -------------------------------*--------------------------------
Het omgrachte kasteel Loenersloot bezit nog een middeleeuw se donjon (woontoren).