Vlaams-Brabant toeristisch
Vlaams-Brabant strekt zich uit over een licht glooiend landschap met eeuwenoude bossen en goudgele akkers. De charmante steden en dorpjes hebben een rijke traditie, zowel qua cultuur als op culinair gebied. Midden in Vlaams-Brabant ligt de metropool Brussel, met een rijke, gastronomische traditie, van mosselen, pralines, Pain a la Grecque en bier.
BESTAND
OUTES
Melkwegroute in Pajottenland Tussen de groene heuvels van het Pajottenland hebben zich heel wat melkveebedrijven genesteld.
Een Melkweg leidt fietsers en wandelaars er langs.
Start Baljuwhuis in Galmaarden, Kammeersweg 2, tel. 054 - 58 95 11.
Brochure bij VVV.
Landbouwleerpad in Ternat De 30 km lange gezins- fietstocht vertrekt en eindigt aan CC De Ploter in Ternat en voert langs actieve landbouwbedrijven (o.a. een frambozenkwekerij en een imker).
Brochure in gemeentehuis en CC de Ploter.
Wijngaardenwandeling In Houwaart-Tielt (9.5 kml.
Boomgaardenfietsroute In Zoutleeuw (44 km).
Bietenfietsroute In suikerbietenstreek rond Tienen, Landen en Zoutleeuw (42 km).
Geuzeroute In Pajottenland (50 km autoroute).
Primusfietsroute In Haacht.
JAARMARKTEN EN
FESTIVITEITEN
Dag van de Diestse Kruidkoek in Diest, tweede zondag van mei.
In het mooi gerestaureerde begijnhofje van Diest worden typische kruidkoeken (pannenkoeken met boerenwormkruid) gebakken volgens een eeuwenoude traditie.
Er is ook een gastronomische markt, met kunstenaars en muzikanten.
Belgische kaasmarkt in Aarschot, vierde zondag van mei. Op de sfeervolle markt worden de lekkerste Belgische streekproducten geproefd en verkocht zoals bier, kaas en wijn. Animatie en demonstraties oude ambachten.
Jaarmarkt in Zaventem, maandag na de eerste zondag van juni.
jaarmarkt met allerlei producten en prijskampen voor paardenvee, kleinvee, geiten en schapen.
Hagelanddag in het Hageland, eerste weekend van juni. Feestelijke start van het zomerseizoen in twintigtal Hagelandse gemeenten, met o.a. fietsen wandeltochten en ook open huis in verschillende bedrijven en boerderijen.
Hapje Tapje in Leuven, eerste zondag van augustus.
Een culinaire proevers- en biermarkt, met ook
optredens en animatie (zoals Barmannenrace op de Oude Markt).
Druivenfeesten in Overijse, derde tot vierde weekend van augustus.
Negen dagen lang is het feest in het 'glazen dorp', bekend van de vele druivenserres. Er is o.a. een tentoonstelling, Druivenstoet (op eerste zondag), open huis bij druivenkwekerijen en verkoop van de speciale Belgische tafeldruiven (herkenbaar aan
hun donslaagje).
Gastronomisch weekend in Vilvoorde, eerste volledige weekend van september.
Op het Domein 3 Fonteinen worden de lekkerste hapjes geserveerd in kraampjes. -Druivenfestival in Hoeilaart, derde weekend van september.
Volksfeest met concerten, kinderanimatie, jaar- en vlooienmarkten, tentoonstellingen en kaastaart- festival. Alles in het teken van de druif.
Open Bedrijvendag in Vlaanderen, eerste zondag van oktober.
Honderden bedrijven openen hun deuren (ook chocolatiers, koekjesfabrieken, brouwerijen en andere voedingsbedrijven), www.openbedrijven.be.
Hagelandse proeverij in Tienen, laatste weekeinde van november.
Jaarlijkse beurs waar streekgerechten worden voorgesteld en geproefd.
vlaams-brabant toeristisch 97
Kerstmarkt in Leuven, december.
Traditionele Kerstmarkt met ook proeverij van gastronomische seizoens- specialiteiten.
BEZOEKEN EN
PROEVEN
Wijnkelder Kluisberg in Assent. Producent van Hagelandse wijn, bezoek wijngaarden en -kelder mogelijk. Rijnrode 5, 3460 Assent-Bekkevoort, tel.013 - 33 78 69.
Begijnhof van Diest.
Elke zondagmiddag kan jong en oud in het Diestse Begijnhof verse, natuurlijke snoepjes leren maken, vlakbij de jonge keukenkruidentuin.
Er worden ook regelmatig culinaire cursussen gegeven.
VVV tel. 013 - 35 32 71.
Wijnhoeve Boschberg in Scherpenheuvel.
Een bezoek aan de wijnkelder en wijngaarden omvat ook een videovoorstelling met technische uitleg en wijnproeverij.
Frans Smeyersstraat 56, 3270 Scherpenheuvel, tel.013 - 78 12 93, elke zondagmiddag van april tot einde van het jaar.
Hagel ing in Tienen.
Biologische wijnteelt van biogarantie. Vianderdal 23,3300 Tienen, tel. 016 - 81 58 87 (bezoek op afspraak).
Kunst- en wijnhoeve Elzenbosch in Assent.
Negentiende-eeuwse vier- kanthoeve, met wijngaard en ook fruitplantages (appel- en perenbomen), in juli en augustus te bezoeken op zondag 11-18 uur. de rest van het jaar op afspraak. Rijnrode 66, 3460 Assent (bij Diest), tel. 013 - 44 20 06.
Erfgoedwinkel Horst en Hageland in Sint-Pieters- Rode.
Hagelandse souvenirs en wijn te koop in het poorthuis van het kasteel van Horst (bekend van de Rode Ridderverhalen).
Bezoekerscentrum Hageland, Kasteel van Horst, 3220 Sint-Pieters- Rode, tel. 016 - 62 33 45,
open maandag (9-13 uur), zaterdag, zon- en feestdagen (11-18 uur). Tijdens schoolvakanties ook op woensdag, donderdag en vrijdag (11-18 uur).
Toeristisch Streekcentrum Hageland in Zoutleeuw.
Met streekproducten, gelegen in de Lakenhal, met mooi uitzicht op de prachtige gotische Sint- Leonarduskerk. Grote Markt, 3440 Zoutleeuw, tel. 011 - 78 26 42.
Streekpromotie Pajotten- land en Zennevallei in Halle. Streekproducten te koop in het historisch stadhuis op de Grote Markt, tel. 02 - 356 42 59.
Streekproductencentrum in Halle.
Zelfgemaakte wijnen en aperitieven van geselecteerde Belgische fruit- soorten, zoals appels, peren, krieken en stekelbessen. Alles wordt bereid op ambachtelijke wijze, zonder bewaarmiddelen en kleurstoffen.
Ook verkoop van streekproducten uit Pajotten- land en Zennevallei zoals
98 vlaams-brabant toeristisch
geuze en kriek van o.a.
Boon en Lindemans.
Poststraat 3A. 1500 Halle. tel. 02 - 361 31 90.
BRUSSEL
La Bécasse, de Taborastraat 11.
Een oud keldercafé vlakbij de Grote Markt waar men al sinds 1877 geuze en lambiek schenkt in aarden kruiken, mét boerenboterham met kaas.
A la Mort Subite, Warmoesbergstraat 7.
Sfeervol café met oude lambriseringen en spiegels in een beschermd gebouw.
Men serveert er verschillende soorten bieren o.a.
Mort Subite, met kaasblokjes en selderijzout.
Kleine Beenhouwersstraat.
Een heel toeristisch straatje waar de restaurants hun eetwaren buiten op koeltogen presenteren. Ook Chez Léon, mosselrestaurant met vestigingen in de hele wereld.
Falstaff, Henri Mausstraat 17-23.
Weinstube ontworpen
door een leerling van Horta in 1903.
Metropole, Brouckèreplein 31.
Hotel-brasserie met art-deco-interieur.
Dandoy, Boterstraat 31.
Piepklein winkeltje dat sinds 1829 speculaas, marsepein en het typisch Brusselse 'pain a la grecque' (verfransing van 'brood van de gracht') ambachtelijk bereidt.
Ook hofleverancier.
Neuhaus in Koninginnegalerij 25-27.
Het huis bestaat sinds
1857. In 1912 bedacht Jean Neuhaus een chocoladebakje om te vullen met zoetigheid (geïnspireerd door de Fransman maréchal du Plessis- Praslin, die een amandel doopte met een laagje suiker). De praline was geboren.
MUSEA EN
ATTRACTIES
Brouwerijmuseum op de Grote Markt 10.
Gevestigd in de kelders van het pand 'In den
Gulden Boom', al eeuwen lang het gildenhuis van de brouwers. Dagelijks geopend, tel. 02/511 49 87.
Cacao- en chocolade- museum, Grote Markt 13.
Alles over de ontdekking van cacao, de cacao- geschiedenis in Europa en het productieproces, met proeverij en verkooppunt.
Gesloten op maandag.
't Nieuwhuys in Hoegaarden. in het romantische dorpje wordt de bekende 'witte' gebrouwen. De brouwerij De Kluis kan bezocht worden (op afspraak).
Ook het Heemmuseum 't Nieuwhuys vertelt over het rijke (bier-)verleden van Hoegaarden (inclusief een biertje achteraf).
Bezoek in Hoegaarden ook de Vlaamse Toon- tuinen met meer dan 20 tuinen o.a. een 'biertuin' met planten waarvan bier wordt gebrouwen.
Druivenmuseum in Overijse.
In het Huis 'Den Bonten Os' wordt de geschiedenis
van de kasdruiventeelt getoond.
Justus Lipsiuslaan 9, 3090 Overijse. tel. 02 - 687 64 23, open van 1 april-31 oktober, maandag-donderdag 9-12 uur en 13-16 uur, vrijdag 9-12 uur, zondag 14-17 uur. Niet op zaterdag en feestdagen.
MARKTEN
BRUSSEL
Kasteleinplaats in Elsene.
Marktje met kwaliteitsproducten, o.a. een kraam met versgeplukte wilde paddestoelen, woensdag.
Muntplein.
Biologische producten, woensdag (9-14 uur).
Parvis Saint-Pierre in Ukkel.
Markt van natuurproducten, streekproducten en ambachtelijke producten, zondagochtend van Pasen tot september.
Slachthuizen van Anderlecht.
Voedingsmiddelen, textiel en brocante, vrijdag en zondag, 7-13 uur.
VLAAMS-BRABANT
Aarschot.
Voeding, textiel en bloemen, donderdag (7-12 uur).
Diest.
Voeding, textiel en bloemen, woensdag (7-12 uur).
Dilbeek.
Boerenmarkt met tuin- en hoeveproducten verkocht door de producenten. zaterdag (10-12 uur).
Gaasbeek.
Boerenmarkt met tuin- en hoeveproducten verkocht door de producenten, zaterdag (vanaf 15 uur).
Halle.
Groenten, fruit, bloemen, vis. vlees en zuivel, donderdag- en zaterdagochtend.
Leuven.
Groenten, fruit, boter, vlees, vis, bloemen, eieren en neerhofdieren,
vrijdag (7-13 uur).
Tienen.
Groenten, fruit en bloemen. dinsdag (8-13 uur).
Vilvoorde.
Voeding, textiel en bloemen, woensdag- en zaterdagochtend.
MEER INFORMATIE
Toerisme Vlaams-Brabant Diestsesteenweg 52, 3010 Leuven, tel.016 - 26 76 22, fax 016 - 26 76 76. e-mail
Toerisme Brussel, Stadhuis, Grote Markt, 1000 Brussel, tel. 02 - 513 89 40.
vlaams-brabant toeristisch 99
------
De siertuinen van Vlaams-Brabant
Werkelijkh
Bestaat het Pajottenland of is het literaire fictie? En zijn haar roemruchte tuinen droom of werkelijkheid?
Fiets door het fantasielandschap van siertuinen, landschapsparken, fruitboomgaarden, kruiden- en rozentuinen. Je zult ontdekken dat die wereld van geuren en kleuren verrassend tastbaar is.
TEKST EN FOTO'S: PAUL DE MOOR
> Een landschap om in te bijten krijg je in Pajot tenland voorgeschoteld. De meest uitgelezen plek om bij dit feestmaal aan te schuiven is Gaasbeek.
De eigenaar van herberg Oud Gaasbeek heeft tonnetjes Oude Kriek van Boon opgestapeld voor zijn deur. Het terras onder de boomgaard is gedekt met ruiten van schaduw en zon. Al voor dat je opstapt zit je op een bevoorrechte plek. En dan in het zadel. In de spaken van je wielen heft het verleden een vrolijk lied aan. De banden zin gen. De afdaling heeft pit. Je zou een stevige boom kunnen opzetten over de vraag waar hier de werkelijkheid begint en de droom eindigt, of omgekeerd. Want welbeschouwd bestaat Pajot tenland niet. Zoek in oorkonden of archieven, haal er detailkaarten bij, raadpleeg naslagwerken, vraag het aan cartografen. Alle inspanningen zul len je geen stap dichter bij Pajottenland brengen.
Wek ten einde raad Mercator uit zijn graf, de geleerde die de hele wereld in kaart bracht. Zijn holle kop zal onbegrijpend rammelen op zijn afgekloven skelet. Pajottenland is poëtische fictie.
Ontsproten aan het brein van een jonge advocaat uit Sint-Kwintens-Lennik. Onder het pseudo niem Franciscus Twijfelloos vergrootte hij in een Gentse krant kleine anekdotes en ogenschijnlijk onbeduidende gebeurtenissen uit zijn praktijk en streek. Om kool en geit te sparen situeerde hij zijn streekverhalen in het Land van de Payotten.
Meer was niet nodig om een onbestaand land een bestaan ten westen van Brussel te geven.
Verscholen in de bossen sluimert het heerlijke erf goed van Gaasbeek. Wevers uit Brussel en Door nik hebben in het kasteel een boeiende erfenis van wandtapijten nagelaten. Nog dieper verscho
62 FietsActief
len in de bossen van Gaasbeek ligt de ommuurde Museumtuin. Ontelbare variëteiten van bessen, druiven, amandelen, hazelnoten, mispels, kwee peren, kweeappels, krieken, pruimen en moerbei en komen in deze afgeschermde tuin tot wasdom.
Sier en nut
“We verzamelen hoofdzakelijk vruchten, groen ten, kruiden, bloemen, heesters en bomen die tot omstreeks 1900 deel uitmaakten van onze grote Vlaamse tuinen”, zegt drijvende kracht Marcel Vossen. Je kijkt in deze Hof van Eden vooral de ogen uit bij de sublieme snoeiwijzen die de Vlaamse tuiniers eeuwenlang aan de dag leg den. Geleide pruimelaars zijn als joodse kan delaars in perfecte U-vorm tegen een muur van veldovensteen gesnoeid. Een appelstruik torst zes verschillende oude rassen in zijn ‘ armen. Fruitbomen maken furore in piramide vorm. De Jefkespeer ontwor- stelt zich op een waaier van takken aan het stadium van embryo. “De kennis en kunde van de Vlaamse hoveniers om sier . en nut te combineren, deed de hele beschaafde wereld in een bran- dende jaloezie ontsteken.
Waar denk je dat de Engel se tuiniers hun mosterd haalden?” Vossen gaat voor over de typische middengang van A de tuin, die in Engeland bekend staat als His Master’s Walk. “Je dacht toch niet dat de nobele heren en dames zich verwaar digden om over dezelfde paadjes te lopen
ruimte voor fotobijschriften ruimte voor fotobijschriften ruimte voor fotobijschriften ruimte voor fotobijschriften ruimte voor fotobijschriften ruimte voor fotobijschriften
FietsActief 6
als het werkvolk?” In Gaasbeek draaien de tui niers er de hand niet voor om fruitbomen in lus- sen en cirkels te laten bloeien. Al net zo min dein zen ze ervoor terug om als vanouds in het midden van een boom een letter uit het alfabet te schrij ven. In de moestuin krijg je de gewone ui op het bord, maar ook de zoete ui en de stoofui, de scherpe ui, de ui om in te maken, de rode ui en de juweeltjes van zilveruien. “We sturen groen tendetectives op pad om onze collecties te com pleteren,” zegt Vossen.
Hollonds kant
Elke bladzijde van Pajottenland opent nieuwe horizonten en vergezichten. Links dromen de torens van het kasteel van Gaasbeek weg tussen een boerenweitje met fruitbomen. In de vallei hurken oude, lage boerderijen van baksteen
onder de beschutting van wilgen. Kerkjes met spitse torens pieken over de kimmen. Malse wei den hijsen zich traag tegen de heuvels op en laten er zich als vetgemeste akkers weer afglijden. In het midden van de dalen troepen wilgen en po pulieren en elzen samen rond sloten en beken. In de dalen is het gras onder de bomen van een nat en heel diep donker groen. Slingerend langs de dunne weggetjes passeer je geïsoleerde boerderij en en naïeve dorpen. De hellingen zijn niet al te moeilijk. Voor je het weet ben je aan de top. Hoe
Links: Ook in de vrije natuur is de bloe menpracht overdonderend. Rechts: De rou tes in Pajottenland kruisen elkaar veelvul dig, zodat je je eigen traject kunt bepalen.
Onder: Enkele van de drieduizend rozen variëteiten in rozenpark Coloma.
niet warm genoeg zijn. Hadden ze reden om een kruik extra te kraken.” Een pittige strook kasseien. De kriekenlambiek geeft vleugels, gelukkig maar. Daarna een bochti ge afdaling. De dorpen slapen. Het land is verla ten. Zeilend over de golven van onbetreden paden komt in de verte de haven van Ter Rijst in zicht.
Omdat de Gezondheidsraad zwart op wit heeft bevestigd dat een groene omgeving het geestelijk en lichamelijk welbevinden bevordert, is een lange wandeling in dit parklandschap opeens een therapeutisch gegeven. Bossen van maretakken strijden in de eiken om een stekje. De Keltische priester ontwaakt in de fietser, maar je kunt met geen middel bij de mistletoe. Te hoog. Na een kleine omweg, de zoveelste, wacht de rozige wereld van Coloma. Er zijn veel manieren om
naar de drieduizend rozenvariëteiten en driehon derdduizend (300.000!) bloeiende rozen van Coloma te kijken. Daar heeft de mens veel tijd voor gekregen. Rozen bloeien al sinds ver voor de uitvinding van het wiel. Het oudst bekende rozenblaadje is een fossiel met de respectabele leeftijd van 35 miljoen jaar. Rozen kun je bewon deren om hun oogstrelende vorm en tedere kleur, om hun bedwelmend parfum, om hun artistieke schoonheid en hun grote nut. En geharnast in doornen is de symboliek van de roos uitzonder lijk dubbelzinnig. Er spreekt warme liefde en stil verdriet uit, reinheid en zonde, heldenmoed en bezinning. In deze bloem van een tuin vind je zelfs de apothekersroos terug, dezelfde roos die Van Eyck schilderde op Het Lam Gods. “De rozen van Coloma stammen uit vijfentwintig lan den”, vertelde Marcel Vossen eerder. “Duitse rozen zijn sterk, Scandinavische behoren tot het ras van overlevers, Italiaanse zijn klein en subliem, Nederlandse vergen weinig onderhoud en de Belgische zijn prijswinnaars. Rozen weer spiegelen de uitstraling van een land.” Het ver haal gaat dat de góden van weleer rozenblaadjes op aarde lieten neerdwarrelen om haar mooier te maken. De góden waren Pajottenland extreem goed gezind. •
MF1
Provincie Vlaams-Brabant
Vlaams-Brabant bezit een veelvoud aan bewegwijzerde fietsroutes. Zo kan elke fiet ser het aantal kilometers zelf bepalen.
Aanraders zijn de Gordelroute (lOOkm), de Valleitjesroute (31 km), de Zuunbeekrou- te (25km), Ter Rijstroute (39km), Herman Teirlinckroute (38km) en Boeren krijg route (45km). De eerste vier routes leiden naar de parklandschappen en tuinen van Pajot tenland. De trajecten zijn afzonderlijk beschreven en in kaart gebracht. Verkrijg baar voor € 1,25 per stuk in het Bezoe kerscentrum Gaasbeek of bij Toerisme Vlaams-Brabant, Provincieplein 1, 3010 I Leuven. Tel: (0032) 16 26 76 20.
I E-mail:
Bier proeven
Zonder een slok geuze of kriekenlambiek is fietsen in Pajottenland zinloos. Een over zicht van de lokale biersoorten biedt Volks- café De Cam in Gooik. Je kan er geuze en kriek proeven uit verschillende kleine geuzestekerijen, en ook een hap eten. Of probeer de stekerij zelf. Hanssens, Vroe- nenbosstraat 15/1, Dworp, open op vrij dag van 14:00 tot 18:00 en zaterdag van 8:00 tot 14:00. Tel: (0032) 2 380 31 33.
De brouwerij van de fruitige en fluweelzure geuzes Drie Fonteinen zit in de Hoogstraat । 2A, Beersel. Open op donderdag, vrijdag । en zaterdag van 9:00 tot 19:00. Rondle - dingen op afspraak. (0032) 2 306 71 03.
Internet: www.3fonteinen.be.
FietsActief 6.
reizen
O