Dalem
Gelderland Aan de noordelijke oever van de Waal/Merwede, ca. 2 km ten oosten van Gorinchem, nr. 10 op de kaart
Dalem vertoont de karakteristieke vorm van een dorp in het rivierengebied. De huisjes liggen lint vormig langs de dijk. Het nu zo stille plaatsje heeft een bewogen geschiedenis achter de rug. Door zijn ligging aan het einde van de Tielerwaard, die samen met de gehele Betuwe als wateropvang bij doorbraken van de Lek- en Waaldijken diende, heeft Dalem vaak van overstromingen geleden.
Ook is Dalem vaak het toneel van hevige gevechten geweest. De Hoekse en Kabeljauwse twisten lieten al hun sporen na aan de huizen langs de Lingsesdijk. Dit deel van het dorp, dat nu Laag- Dalem heet, is het oudste gedeelte van de plaats.
In Dalem zult u tevergeefs naar imponerende monumenten zoeken. Behalve de dorpskern aan de Lingsesdijk bestond Dalem vroeger slechts uit wat verspreide woningen op de hoek van de Merwede- dijk en de Lingsesdijk, en nog enkele huizen op hoger gelegen gedeelten in het open veld. Wie door Dalem dwaalt, zoekt dan ook iets geheel anders: de rustieke sfeer van een typisch Betuws dijkdorp, waar de rivierdijk ook een dam vormt tegen het jachtige tempo van onze moderne tijd.
Vanaf de Merwededijk heeft men een prachtig uitzicht over de Merwede en zijn uiterwaarden.
Aan de overkant van de rivier ziet men Woudri- chem en slot Loevestein (zie afzonderlijk artikel).
^e^ienswaardigbedetLj
N.H.-Kerk, Merwededijk 5. Zaalkerkje uit 1801, met meubilair uit de 17e en 18e eeuw. Mittenreiter-orgel uit 1773, met houtsnijwerk in Lodewijk xv-stijl; op het kerkhof zijn nog de graven van de Viruly’s, de vroegere heren van Dalem en Vuren, te vinden.
Oude panden, Merwededijk 1, 2, 3 en 6 (Herv. pasto rie). Oude boerderijen, Merwededijk 30 en 31. Grens paal, Merwededijk (ongedateerd).